رده سنی بازی های رایانه ای

نکته ی مهمی که باید والدین همیشه به آن توجه داشته باشند، رده بندی سنی بازی های رایانه ای است. در کشورهای تولید کننده بازی های رایانه ای همانند فیلم سینمایی، برای بازی ها نیز رده بندی سنی در نظر گرفته می شود. این کار از بروز آسیب های روحی و جسمی به کودکان و نوجوانان سنین پایین پیشگیری خواهد کرد. البته نظام رده بندی بازی های رایانه ای (یا ویدئویی) در کشورهای مختلف متفاوت است و حتی ممکن است این رده بندی برای برخی شرکت های تولید کننده بازی هم اختصاصی باشد. در کشور ما هم بنیاد ملی بازی های رایانه ای با استفاده از کارشناسان و روانشناسان، بازی های رایانه ای را - که اغلب تولید کشورهای خارجی هستند - برای سنین مختلف رده بندی می کنند.

معیارهای اصلی اسرا ۷ موردند که مشتمل بر ۱۸۷ زیر شاخه می‌شوند:

  1. خشونت
  2. ترس
  3. نقض هنجارهای اجتماعی
  4. نقض ارزشهای دینی
  5. مواد مخدر، الکل و دخانیات
  6. محرک‌های جنسی
  7. نا امیدی

در این جا ویژگی های هر کدام از رده های سنی را مطابق با استاندارد بنیاد ملی بازی های رایانه ای مرور می کنیم:

رده اول (خردسالی) +۳

خصوصیات جسمی ـ حرکتی
از بازی‌های پر سر و صدا و کارهای پر تحرک لذت می‌برد و فعال است.
خصوصیات عقلی‌ ـ ‌ذهنی
در دنیای حقیقی و واقعی اطراف خود غرق می‌شود. و میان تخیلات و واقعیات تفاوتی قایل نیست. شناخت او بر اساس تجربیات ملموس است.
از ۵ سالگی به نمایشنامه‌ها علاقه نشان می‌دهد و مایل به تقلید و ایفای نقش در آن‌هاست.
خصوصیات عاطفی
با شروع ۳ سالگی اگر مانع خواسته‌هایش شوند عکس‌العمل پرخاشگرانه نشان می‌دهد.
در سن ۵ سالگی قوه تمیز در او رشد می‌کند و می‌تواند کار درست را از کار نادرست تشخیص دهد.
در سن ۶ سالگی هیجانات بسیار زیاد را نمی‌تواند تحمل کند. همچنین خود‌نما است. یعنی می‌خواهد مرکز دنیا باشد (از جمله بیشتر به او توجه شود و در همه امور حق را به او بدهند).

خصوصیات اجتماعی
در سه سالگی تعادل و سازگاری اخلاقی او به هم می‌خورد.
در مقایسه با سه سالگی، به بازی‌های گروهی علاقه بیشتری نشان می‌دهد. (۴ سالگی) تمایل بیشتری دارد که با همجنسان خود بازی کند. برای نشان‌دادن قدرت و قید‌ناپذیری خود معمولاً کتک می‌زند، لگد می‌پراند، می‌شکند و فرار می‌کند. بی‌احترامی نسبت به دیگران و استفاده از کلمات نامطلوب در او دیده می‌شود. (۴ سالگی)
می‌تواند مقررات بازی را رعایت کند. (۵ سالگی)
ولی در ۶ سالگی به همکاری در بازی‌هایی که قاعده و قانون دارد تمایل چندانی نشان نمی‌دهد.

 

رده دوم (کودکی) ۷ تا ۱۲ سالگی

خصوصیات جسمی ـ حرکتی
به بازی‌های پر جنب و جوش علاقه زیادی نشان می‌دهد و سرعت رشد نسبت به مراحل قبل و بعد از آن کندتر است. علایم بدنی در مرحله قبل از بلوغ در این دوره ظاهر می‌شود.
فعالیت‌های کودکان شباهت زیادی به یکدیگر دارد. (۷ و ۸ سالگی)
بین عضلات چشم و حرکات دست برای نوشتن و دیگر فعالیت ها هماهنگی ایجاد می‌شود. (۱۱ و ۱۲ سالگی)
خصوصیات عقلی‌ ـ ‌ذهنی
در ۷ سالگی فراوانی تجربیات عینی به سازماندهی افکار او کمک می‌کند.
رشد عقلی به سرعت در جهت آشنایی با مفاهیم پیش می‌رود. در برابر خشم و ترس واکنش‌های او جنبه بدنی و حرکتی دارد.
از درک قوانین علوم تجربی عاجز است. (۷ و ۸ سالگی)

انواع حافظه سمعی و بصری در او پدیدار می‌شود. (۷ و ۸ سالگی)
با مشاهدات و تجربیات عینی به مفهوم علت پی‌می‌برد. (۹ و ۱۰ سالگی)
به‌تدریج به مرز تفکر انتزاعی می‌رسد و می‌تواند به‌تدریج در غیاب اشیا در مورد آن‌ها تفکر کند. (۱۱ و ۱۲ سالگی)
می‌تواند اشیا را از نظر خصوصیاتی که کم‌تر مشهودند طبقه‌بندی کنند. (۱۱ و ۱۲ سالگی)
خصوصیات عاطفی

امنیت خاطر و نداشتن اضطراب از احتیاجات ضروری این دوره است. (۷ و ۸ سالگی)
از حالات چهره اشخاص علایم خشم، محبت و نگرانی را می‌فهمد. (۹ و ۱۰ سالگی)
در ۷ سالگی انفعالات عاطفی را از بزرگسالان تقلید می‌کند. همچنین حالات هیجانی و خشم او کوتاه‌مدت است و بیش از چند دقیقه طول نمی‌کشد. موانعی که مانع رسیدن به هدف او باشد مانع خشم و نفرت او می‌شود.
قبول‌نشدن در جمع دوستان باعث اختلال شدید عاطفی او می‌شود. علاوه بر این در این سن به مفهوم مرگ نیز پی می‌برد. (۹ و ۱۰ سالگی)
واکنش‌های خشم و ترس جنبه لفظی پیدا می‌کند. (۱۱ و ۱۲ سالگی)

خصوصیات اجتماعی
در بازی جنسیت هم‌بازی را در نظر نمی‌گیرد. در ضمن شخصیت او در تماس با دیگران تغییر شکل می‌یابد (۷ و ۸ سالگی)
۹ سالگی سن رفاقت او بوده در انتخاب دوست شواهد ظاهری را ملاک قرار می‌دهد. همچنین در این سن میان «وابستگی و آزادی» و «فرمانبرداری و عصیان» در حال نوسان است.
در ۱۱ سالگی آرامش روانی او هنگامی تأمین است که افراد گروه او را بپذیرند.

 

رده سوم (نوجوانی) ۱۲ تا ۱۵ سالگی

خصوصیات جسمی ـ حرکتی
ویژگی‌های بدنی نوجوان در رفتار فرد بسیار مؤثر واقع می‌شوند و بخصوص در شخصیت و رفتار اجتماعی وی تأثیر عمیقی دارد.
رشد حرکت نوجوان به علت تغییرات بدنی تا حدی کند شده و نوجوان احساس کسالت و سستی می‌کند.
خصوصیات عقلی‌ ـ ‌ذهنی
عملیات ذهنی که در این دوره انجام می‌گیرد عملیات «فرضی‌ـ‌استنتاجی» است (فرض‌کردن یک مسأله و نتیجه‌گیری از آن) به این معنی که در این دوره فرضیه می‌تواند اساس و پایه یک عمل ذهنی و قضایای منطقی قرار گیرد. این قضایای منطقی، دنباله همان منطق جز و کل است
الف‌ـ اگر تمام گنجشک‌ها، پرنده باشند.
ب‌ـ و اگر تمام پرنده‌ها حیوان باشند.
پ‌ـ پس تمام گنجشک‌ها، حیوان هستند.

خصوصیات عاطفی
عواطف دچار نوعی سرگردانی می‌شود. به هنگام خشم قادر به کنترل رفتار ظاهری خویش نیست به نحوی که یک حالت عدم‌تعادل عاطفی و هیجانی دارد.
دوستی با هم‌سالان و هم‌جنسان رواج می‌یابد.
نوجوان در کم‌ترین مدت از هیجانی به هیجان دیگر منتقل می‌شود. مثلاً لحظه‌ای بسیار مغرور و از خود‌راضی است و به کسی اعتنا نمی‌کند، سپس بی‌درنگ تغییر وضع داده، حالت فروتنی و نومیدی پیدا می‌کند.

نوعی حالت عدم‌اطمینان نسبت به اطرافیان بزرگسال پیدا کرده و برقراری و حفظ روابط صمیمانه برایش دشوار می‌شود.
در برخورد با واقعیات دچار نوعی حالت نگرانی و بیمناکی شده و بیشتر در خویش فرو می‌رود. (تفکرات رویایی و خیال‌پردازی)
عواطف انتزاعی پدیدار می‌شود یعنی موضوع عواطف نوجوان انتزاعی یا معنوی می‌شود، مانند فداکاری و دفاع از ستمدیده و محروم.
شروع آینده‌نگری شدت می‌یابد، به نحوی که نوجوان برای کار و شغل آینده‌اش طرح و نقشه می‌کشد و بعضی از آن‌ها را قبول و بعضی را انتقاد و یا رد می‌نماید.
خصوصیات اجتماعی
بینش اجتماعی در مرحله نوجوانی، موجب درک روابط موجود بین خود و دیگران می‌شود و منجر به دریافت بصیرتی خاص در آثار و اعمال متقابل آثار نوجوان و مردم می‌گردد.
پیروی از هم‌سالان، نوجوان را به گروه سوق می‌دهد. نوجوان با پیروی از روش‌ها و شیوه‌ها و معیارهای هم‌سالان و دوستانش، تحت‌ سلطه آن گروه قرار گرفته و گروه دوستان و هم‌سالان را جانشین خانواده می‌کند. می‌کوشد موقعیت خود را تثبیت نموده و اطرافیانش را به پذیرش و اعتراف به این موقعیت وادار کند.
وابستگی به دیگران کاهش یافته و روحیه استقلال‌طلبی در نوجوان رشد می‌کند تظاهر رفتاری استقلال‌طلبی به صورت مخالفت‌های کم و بیش آشکار نوجوان با مراجع قدرت بروز می‌کند.

احساس تمسخر و شکل گیری تفکر انتقادی نسبت به محیط واقعی زندگی که گاهی ناشی از ایده‌آل‌گرایی نوجوان می‌باشد.

رده چهارم (جوانی) ۱۵ تا ۱۸ سالگی

بروز تمایلات جنسی و میل به برقراری ارتباط با جنس مخالف، افت تحصیلی، سوء مصرف مواد، رفتار بزهکارانه، افسردگی و خودکشی برخی از مسایلی است که در دوره نوجوانی امکان به وجود آمدن آن بر اساس شرایط محیطی و عاطفی بسیار محتمل است.
رسانه‌ها برای نوجوانان از بچه‌ها و بزرگسالان اهمیت بیشتری دارند؛ چرا که نوجوانان از رسانه‌ها همچون راهی برای نشان‌دادن مطابقت یا مخالفت با ارزش‌های بزرگسالان استفاده می‌کنند. درصد کمی که به واقعی بودن رسانه های تصویری (تلویزیون) ادامه می‌دهند و با قهرمان‌های خشن همانندسازی می‌کنند، کسانی هستند که توانایی خیال پردازی و احتمال پرخاشگری در آن‌ها بیشتر است.
در این سن علاقه به استقلال، مسایل جنسی و روابط عاشقانه وجود دارد و موسیقی تصویری، فیلم‌های ترسناک و فیلم‌های پرونوگرافی (خصوصاً برای پسرها) مورد توجه است.
وجود آزادی و قرار‌گرفتن در معرض انتخاب‌های گوناگون، از مشخصات این رده و وجه ممیزه آن از رده‌های پیشین است.
بازی‌های ایدئولوژیک، بازی‌های شامل مضامینی از تبعیض و بی‌حرمتی‌های مذهبی نیز قاعدتاً مشکلی برای آن‌ها ایجاد نخواهند کرد، چراکه به حدی از قدرت ذهنی برای تجزیه و تحلیل و استدلال رسیده‌اند که بتوانند این تیپ سؤالات و تعارضات خود را حل کنند. قمار و تأثیرات فردی و اجتماعی آن را می‌شناسند و درگیر شدن با آن، مشکلی در پی نخواهد داشت.

رده پنجم و ششم (بزرگسالی مجردی و متأهلی) ۱۸ تا۲۵ سالگی

این رده سنی تماماً پس از سن قانونی واقع شده، شخصیت فرد شکل گرفته است.
تقریباً چشم‌انداز زندگی فرد مشخص گشته است. این وجه ممیزه او از رده‌های پیشینش است ولی از این جهت که هنوز ازدواج نکرده از گروه قبل از خود متمایز می‌گردد. بنابراین پیش‌بینی می‌شود که افراد واقع در این رده سنی، بسیاری از بازی‌های کامپیوتری با محتواهای متفاوت را می‌توانند تماشا کنند و مشکل خاصی نخواهند داشت. تنها موردی که باید به آن توجه کرد بحث تصاویر محرک های جنسی و بازی‌هایی است که چنین محتوایی دارند.

رده سنی ۲۵ سال به بالا

اگر رده سنی خردسال را یک سر طیف گروه‌های سنی در ایران بگیریم که بیشترین محدودیت را در زمینه مسایل محتوایی بازی‌ها دارد، این رده سنی را می‌توان سر دیگر طیف گرفت که هیچ محدودیتی برای تماشای تصاویر و انجام بازی‌ها ندارد.

ارسال دیدگاه غیر فعال است